Fahrelnissa Zeid

 

1940’lı yıllar Türk modernizminin ve savaş sonrası Fransa’da avangardın önde gelen sanatçılarından biridir. Kabaağaçlı Şakir Paşa’nın kızı, sadrazam Cevat Paşa’nın yeğeni, ressam Aliye Berger’in ve yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı, namı diğer Halikarnas Balıkçısı’nın kızkardeşi olan Fahrünissa Zeid, soyadını Irak Kralı 1. Faysal’ın kardeşi Emir Zeid’le evlendikten sonra aldı, Fransa’da adını Fahrelnissa imlasıyla kullanmaya başladı. Londra’da Institute of Contemporary Arts’ta kişisel sergi açan ilk kadın sanatçıdır. 1942’de İstanbul’da d Grubu’na dahil oldu, ancak daha o zamanlardan ayrıksı, sıra dışı yolunu çizmeye başlamıştı. Soyuta yöneldi; izleyiciyi renk, ışık, enerji ve hareketin içine çektiği kozmik ve ruhsal evrenlerin iç içe geçtiği anıtsal boyutlarda, dinamik soyut kompozisyonlarıyla zihinlerde yer etti. Yıllar sonra figüratife yönelerek ailesinin ve arkadaşlarının portrelerini çizdi. Sanatçı, 1975 yılında taşındığı Amman’da Fahrelnissa Zeid Güzel Sanatlar Enstitüsü’nü kurdu.

 

Fahrelnissa Zeid (d. 1901, İstanbul, ö. 1991, Amman) eğitimini İstanbul’da Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi’nde aldı, 1924 yılında Paris’te Académie Ranson, Atelier Bissière’de devam etti. Sanat kariyeri boyunca Avrupa, ABD ve Ortadoğu’da elli kadar sergiye ve bienallere katıldı. Zeid’in resimleri Paris Modern Sanat Müzesi, New York, Cincinnati, Edinburgh ve Pittsburgh’daki müzeler, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi, İstanbul Modern, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Mathaf: Arap Modern Sanat Müzesi de dahil olmak üzere birçok müze ve özel koleksiyonda yer almaktadır. Belli başlı kişisel ve karma sergileri şunlardır: Fahrelnissa Zeid, İstanbul Modern; Tate Modern, Londra; Deutsche Bank Kunsthalle, Berlin (2017); Colori, GAM, Turin (2017); Post War: Art Between the Pacific and the Atlantic 1945-65, Haus der Kunst, Münih (2016); The Past, the Present, the Possible, 12th Sharjah Biennial, Sharjah (2015); Tuzlu Su, 14. İstanbul Bienali (2015); Istanbul Modern Bahrain, Bahrain National Museum (2013); Forever Now: Five Anecdotes from the Permanent Collection, Arab Museum of Modern Art, Doha (2012); Yeni Yapıtlar Yeni Ufuklar, İstanbul Modern (2009); Istanbul Next Wave, Martin Gropius Bau, Berlin (2009); Retrospektif - Fahrelnissa ve Nejad: Gökkuşağının İki Jenerasyonu, İstanbul Modern (2006); The Centenary of Fahrelnissa Zeid, Darat al Funun, Amman (2001); Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sanat Galerisi, Ankara (2001); Üçü Bir Arada: Fahrelnissa-Aliye-Füreya, Yapıkredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi, İstanbul (2001); Arab Women Artists, Boston, Atlanta, Miami; National Museum of Women in the Arts, Washington, D.C. (1994); Retrospective, Royal Cultural Center, Amman (1983); Galerie Aujord’hui, Palais des Beaux Arts, Brüksel (1956); Recent Paintings by Fahrelnissa Zeid, Institue of Contemporary Art, Londra (1954); Salon des Réalités Nouvelles, Paris (1948); Kişisel Sergi, Ralli Apartmant, İstanbul (1945); 11. “d Grubu” Sergisi, İstanbul (1944).

SEÇİLMİŞ İŞLER
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
İsimsiz
SERGİLER
FAHRELNISSA ZEID
Fahrelnissa Zeid
FAHRELNISSA ZEID
26 Aralık 2014 - 24 Ocak 2015 | Dirimart Nişantaşı
BASIN
The Guardian, Hannah Ellis Petersen, 12.06.2017
İndir
The Art Newspaper, Emily Sharpe, 12.06.2017
İndir
The Economist, 14.06.2017
İndir
Independent, Karen Wright, 12.06.2017
İndir
Forbes, Jonathon Keats, 27.06.2017
İndir