FAHRELNISSA ZEID

Fahrelnissa Zeid (d. 1901, İstanbul; ö. 1991, Amman), elli yılı aşkın uluslararası kariyeri boyunca İstanbul, Paris, Londra ve Amman arasında yaşayan ve üreten, yirminci yüzyıl modernizminin öncü sanatçılarından biridir. İstanbul’da, köklü bir Osmanlı ailesinde dünyaya gelen Zeid, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki eğitiminin ardından 1924 yılında Paris’te Académie Ranson'un Atelier Bissière’sinde öğrenimine devam etti; burada karşılaştığı avangard sanat akımları kendine özgü görsel dilinin oluşumunda belirleyici oldu. 1942 yılında avangard d Grubu’na katılan, daha sonra Nouvelle École de Paris çevresiyle ilişkilenen sanatçı, 1954 yılında Londra'daki Institute of Contemporary Arts’ta kişisel sergi açan ilk kadın sanatçı olarak tarihe geçti. 1975 yılında Amman’a yerleşerek Fahrelnissa Zeid Güzel Sanatlar Enstitüsü’nü kuran Zeid Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Orta Doğu’da elliden fazla sergi ve bienale katıldı. Eserleri bugün Guggenheim Abu Dhabi, Institut du Monde Arabe, İstanbul Modern, Musée d’Art Moderne de Paris ve Tate başta olmak üzere önemli müze ve koleksiyonlarda yer alıyor. Son yıllarda küresel modernizm tarihinin merkezi figürlerinden biri olarak yeniden değerlendirilen sanatçının eserleri Dirimart’ta düzenlenen Dalış, Dirimart London, Londra (2026); Would You Still Love Me If I Painted Parrots All Day?, Dirimart Dolapdere, İstanbul (2022); Portreler, Dirimart İstinyePark İzmir, İzmir (2021–22); Üç Kişilik Oyun, Dirimart Dolapdere, İstanbul (2020); Tutkuya Övgü, Dirimart Dolapdere, İstanbul (2018); FAHRELNISSA ZEID, Dirimart Nişantaşı, İstanbul (2014–15) başlıklı sergilerde izleyiciyle buluştu. 2017 yılında Tate Modern ve Deutsche Bank Kunsthalle’de düzenlenen kapsamlı retrospektifin yanı sıra Haus der Kunst (2016), 12. Şarika Bienali (2015), 14. İstanbul Bienali (2015), Mathaf: Arap Modern Sanat Müzesi (2012), Martin-Gropius-Bau (2009), İstanbul Modern (2006), Darat al Funun (2001) ve Royal Cultural Center (1983) gibi önemli kurumlarda sergilendi.