Dirimart, Londra’da açılan yeni mekânında gerçekleşecek Ayşe Erkmen’in Israr, hâlâ başlıklı açılış sergisini duyurmaktan mutluluk duyar. Sergi, sanatçının galerinin yeni mekânına taşınmasına özel olarak tasarladığı son dönem yedi eserini bir araya getiriyor. Eserler, bir galerinin yeni izleyicilere sahip yeni bir çevreye fiziksel olarak taşınmasının estetik ve kavramsal olarak ne gibi anlamlar taşıyabileceğini sorguluyor.
Ayşe Erkmen’in pratiğinde, sanatçının davet edildiği çevrenin fiziksel şartları çıkış noktası olarak hareket eder. Erkmen, var olan yapıları kendi ayrıksı tarzıyla yeniden konumlandırarak izleyiciyi mekânın kendisi üzerine düşünmeye sevk eder. Sanatçı, verili olanın form ve bağlamına yaptığı müdahalelerle incelikli değişimler yaratırken, onları yeni bir gözle, yeniden görmeye davet eder; bu davet, eserlerinin güncelliğinin temelini oluşturur. Erkmen, “Yaptığım her şeyin bir heykel olarak algılanmasını istiyorum,” derken pratiği herhangi bir malzeme ya da form arayışıyla tariflenmez; onun işleri, ilişkilendiği mekânların ve yıllar içinde oluşturduğu jestlerin bir sonucudur. Sergi alanları heykelsi anlar, karşılaşmalar, durumlar ve objeler oluşturmak üzere mekânın tarihine ve/veya mimari özelliklerine başvuran oyun alanları gibidir. “Bir mekâna olabildiğince az şey getirdiğimde, kendimi en başarılı hissederim,” diye ekler Erkmen.
Sergiye de ismini veren Israr, hâlâ (2025) başlıklı eser, Dirimart’ın İstanbul’daki galerisinde bir zamanlar alçıpan duvarları taşıyan ahşap panellerden oluşuyor. Bu paneller, sanki inşaat ve taşınma devam ediyormuşçasına galeri mekânının içine dağılıyor. Sanat eserlerinin gösterilmesi için inşaat edilmiş bu duvar parçaları, Erkmen tarafından sanat eserinin kendisine dönüştürülüyor. Galerilerin –daha geniş anlamda– bulundukları çevreyi dönüştürme potansiyeli üzerine düşündüren ses işi Dolapdere (2017), Dirimart’ın İstanbul’da bulunduğu Dolapdere semtinde kapanan ya da yerinden edilen dükkân isimlerinin belirsizce seslendirmesiyle oluşuyor. Bu esere, izleyiciyle ilk kez buluşacak ve sergideki yerleştirme ve ses işinin özgün bağlamı olan sokakların görselleştirildiği kısa film Dolapdere, Film (2025) eşlik ediyor. Hatırlamaya davet niteliğindeki bu jest, sanatçının Kaydırma (2021) başlıklı ikinci video işinde de karşımıza çıkıyor. Bu video, Erkmen’in geçmiş eserlerinin görsel arşivinde bir ileri bir geri dolaşmaya davet niteliği taşıyor, ama izleyici bu arşivde, sanki sanatçı bir sonraki işini yaratma sürecindeyken, onunla birlikte geziniyor. Sergide Erkmen, ona özgü jestlerinden birini daha tekrarlıyor: mekânda var olan kolonlardan birine kendi ismini içeren kurdeleleri örme jesti. Sanatçının terzi olan büyükannesine saygı duruşu niteliğindeki bu eser, Kurdele (2005), heykel yapma ile zanaat yapma pratikleri arasında köprü kurarken sanatçının müellifliğine işaret eden sanatçı isimlerinin aşırı kullanımının sanat dünyasında ne anlama geldiğini sorguluyor.
Galerinin girişinde konumlanan Circles on Circles (2025) başlıklı gümüş işler, sanatçının malzemeye olan merakını birtakım heykelsel formlar üzerinden ortaya koyuyor. Erkmen, Weight to Form (2025) başlıklı seramik işlerinde ise, geleneksel seramik yapma yöntemlerindeki adımları es geçiyor ve tekniğin kendisini odağına alarak başlangıç adımlarını heykele dönüştürüyor.
Ayşe Erkmen, resimlerin en iyi şekilde gösterilmesini hedefleyen beyaz küp galeri mekânlarından kendisine davet geldiğinde, bu mekânların kavramsal sanatçıların fikirlerine sahne olmakta ne kadar zorlandığına dikkat çeker. Fakat sanatçı bu zorluğa direnmektense, mevcut durumu malzemeye dönüştürerek araçsallaştırır. Israr, hâlâ sergisinde sanatçı, Dirimart’ın Londra’daki yeni mekânının mimari ve çevresel bağlamını dikkate alarak heykelsi nesneyi alışılmadık şekillerde sorgulayan eserleri bir araya getiriyor. Bu yaklaşım, bir galeri mekânının mimari ve sosyolojik olarak ne ifade ettiğine dair de daha geniş bir düşünce akışını tetikliyor.
Israr, hâlâ 9 Eylül–4 Ekim 2025 tarihleri arasında Dirimart Londra’da görülebilir.
Konum: Dirimart London
