Dirimart, Shirin Neshat’ın Haziran 2022 tarihinde New York’ta ürettiği son dönem eserlerine yer veren ve çift kanallı bir video yerleştirmesi ile siyah-beyaz fotoğraf serisinden oluşan Öfkebaşlıklı sergisini duyurmaktan mutluluk duyar. Çokboyutlu bir eserler bütünü olan sergi, Neshat’ın kadın bedenini hem ideoloji için bir savaş alanı hem de bir direnç kaynağı olarak ele aldığı keskin ve isabetli sanat pratiğinin devamı niteliği taşıyor. Sergide yer alan anlam yüklü imgeler dikkatleri patriarkal toplumlardaki iktidar meselesine çekerken bir tarafta eril ile dişil, diğer tarafta bireysel ile kolektif olan arasındaki ilişkiyi sorguluyor.
Neshat’ın sergi kapsamındaki yeni video yerleştirmesi oldukça kurgulanmış ve stilize edilmiş bir yolla siyasi tutuklu kadınların maruz kaldığı cinsel sömürü konusunu ele alıyor. Cezaevlerinde tecavüz dahil yoğun işkence ve cinsel saldırıya maruz kalan kadınların önemli bir kısmının yaşadığı travmanın duygusal olarak etkisinden kurtulamadığı, hatta çoğunlukla bu sebeple intihar ettiği yaygın olarak biliniyor.
Video, Amerika Birleşik Devletleri’nde özgürce yaşamasına rağmen tutukluluk günleri hatıralarından kaynaklanan travması sürmekte olan İranlı genç bir kadının psikolojik ve duygusal yolculuğunun peşine düşüyor. Neshat’ın bu videoya eşlik eden yeni fotoğraf serisi ise doğrudan bir şekilde arzu ve şiddet nesnesi olarak kadın bedenine odaklanıyor. Üzerinde İranlı şair Furuğ Ferruhzad’ın (1934–1967) şiirlerinin kaligrafik el yazısıyla işlendiği bu farklı kadın portreleri güzellik, onur, güven ve gururun yanı sıra acı, savunmasızlık ve travma gibi duyguları aktarıyor.
Shirin Neshat’ın çalışmaları on yıllardır İslam kültürlerinde, özellikle de kendi ülkesi olan İran bağlamında kadın bedeni konusunun farklı yönlerine yoğunlaşarak onun bir yandan günah, utanç, arzu, baskı, siyasi ve dini ideolojiler, diğer yandan isyan, iktidar ve karşı çıkışlar için tartışmalı bir mekân olmayı sürdürme biçimlerini inceliyor. Öfkebaşlıklı sergisiyle Neshat, gerek İran’da gerekse küresel olarak kadınları etkileyen önemli konuları sorgulama ve gözler önüne serme konusundaki mirasına bir yenisini daha ekliyor.
Konum: Dirimart Pera
