Sarkis: Bir Arada(dır)lar

Dirimart Sarkis’in Londra’daki ilk galeri sergisi Bir Arada(dır)lar’ı sunmaktan mutluluk duyar. Sergi sanatçının farklı zaman dilimlerinde yarattığı, birçok teknik ve jest barındıran yirmi dört eserini bir araya getiriyor. Zengin görsellikteki yapıtlar, bizleri neyin bir araya getirdiğine ve bir arada tuttuğuna dair soru ve yanıtların bir döngüsünü oluşturacak şekilde mekânda izleyicileri karşılıyor. 

Sarkis pratiğinde uzun zamandır her bir yapıtına belirli bir kişilik atfeder ve sergilerinin öncesinde gösterime dahiliyetleri konusunda onların rızasını alır. Villejuif, Paris’teki atölyesinde ürettiği yapıtları, sürekli birbirleriyle ve çevreleriyle iletişim halindedir; oluştukları zamanın bağlamını üzerlerinde taşırlar. Yapıtları arasındaki bu sarmal ilişkiler ağı sessiz bir çokseslilik (senfoni) üretir.

Serginin merkezinde yer alan Başlangıçta, Mum (Christian Bernard’a ithafla) (2023) yerleştirmesi, Sarkis’in meşhur Tutumlar Biçime Dönüşünce sergisinin Londra’daki Institute of Contemporary Arts (ICA) ayağı için ürettiği yapıtının yılı olan 1969 ile 2023 yılları arasındaki üretimlerini tek bir kompozisyonda bir araya getiriyor. Suda bekleyen bir kurşun parçası, beyaz kaplarda çok ağırca buharlaşan yedi renk, Sarkis’in cam kozmonot büstü, vitraya dönüştürülmüş bir Curtis fotoğrafı ve gökkuşağı renkleriyle yıkanmış aynalar gibi yerleştirmede yer alan tüm yapıtlar, nasıl zamanla bir araya geldiklerinin görsel anlatısını içeriyor. Farklı zamanlarda doğmuş bu yapıtlar arasındaki birbirine dolanık konuşmalar, zamanlar, mekânlar ve inanışlar arasında yankılanan bir koro yaratıyor. Ve hepsi sanatçının 85 Çığlık: Munch’tan Sonra (2023) serisinden yapıtlarının bakışlarıyla çevreleniyor.

Sarkis çok genç yaşta bir gazete parçasında tesadüfen karşılaştığı bu esere olan hayranlığını sıkça dile getirir. Munch’un Çığlık tablosuna atıfla gerçekleştirilmiş, fırça olmadan tüpteki boyanın direkt kâğıda uygulanmasıyla hızla oluşturulmuş figürler, sanatçının otoportreleri olarak algılanabilir. Daha sonra vitraya dönüştürülen bu yüzler, Bir Arada(dır)lar’da, yüzercesine sergi mekânına yayılır.

Sarkis’in eserlerinin tarihi her zaman “bugün”dür. Neolitik çağdan bir kadın figürü imajı, 16. ya da 17. yüzyıla tarihlendiği tahmin edilen taşa oyulmuş bir yüz portresi ve 1941 yapımı bir Leica kamera gibi farklı yüzyıllara ait insan yapımı tüm bu objeler, Sarkis’in icat ettiği ya da yorumladığı farklı tekniklerle yeniden yorumlanır ve günlük yaşamdan sahnelerle yan yana getirilir. Böylelikle sanatçı, çağdaş yaşamın tecrübeleri ile günümüz psişesi arasında incelikli bir sohbet başlatır. Bu aynı zamanda günlük hayatta birçok kez göz ardı edilen farklı mucizelerin kişisel hafızalarımızdan gün yüzüne çıkarılmasına bir davettir; böylelikle insanlığın karşılaştığı çetin zorluklar zamanın geniş boşluğuna yayılır. 

Sergi Sarkis’in 1969’da ICA için ürettiği yapıtı sonrasında Londra’da gerçekleşecek ilk kişisel sergisi olma özelliğini taşıyor. Ve yine Sarkis’in ifade ettiği gibi, onun pratiğinde terk etmek ya da geri dönmek yoktur, zira onun yurdu belleğidir ve tüm tutmak istedikleri orada her daim bir aradadır. 

Bir Arada(dır)lar 25 Kasım 2025–10 Ocak 2026 tarihleri arasında Dirimart Londra’da görülebilir.